click here for the english version of this website u bekijkt nu de nederlandse versie van deze website klik hier om het originele lettertype te kiezen klik hier om een groter lettertype te kiezen klik hier om het grootste lettertype te kiezen

Data uit voertuigen


Het belang van data voor verkeer en vervoer, en zeker ook voor wegbeheer, neemt sterk toe. Terwijl voorheen weggebonden meetsystemen domineerden, en nu ook mobiele telefoons als databron worden gebruikt, ontstaan nieuwe mogelijkheden door sensoren in het voertuig. Zo worden steeds meer voertuigen ‘connected’, waarbij allerlei gegevens in real-time uit de IT-systemen van voertuigen te halen zijn. De voordelen hiervan zijn: een grotere dekking, lagere kosten, meer lokale informatie en nieuwe inzichten uit sensoren die voorheen niet beschikbaar waren. Aandachtspunten zijn de privacy en security aspecten en het realiseren van samenwerking met de (auto-)industrie.

In 2017 is een praktijkproef uitgevoerd met 20 dienstvoertuigen van Rijkswaterstaat, provincie Noord-Holland, Overijssel en Groningen, waarbij de werking van de technische keten is bewezen en de potentie van de data is onderzocht. Dit heeft geleid tot het Evaluatierapport die de basis heeft gelegd voor het vervolg in 2018 en 2019, waarbij wordt gezocht naar bronnen die grootschalige uitrol van diensten op basis van voertuigdata mogelijk maken. In het kader van de LVMB samenwerkingsagenda Smart Mobility is afgesproken een aantal acties verder uit te werken, waaronder het thema data uit voertuigen.

Doelstelling
De doelstelling is om data uit voertuigen die nu beschikbaar komen via verschillende (Europese) overlegtrajecten te gaan benutten om het werk van wegbeheerders te ondersteunen.

Scope
Data uit voertuigen biedt voor wegbeheerders verschillende kansen, verdeeld over de volgende vijf domeinen:

1) Verkeersmanagement en reis & routeinformatie, bijvoorbeeld:

a. Regenwaarschuwingen (data = ruitenwisserstand + GPS + snelheid). Bij zware buien kunnen weggebruikers lokaal worden gewaarschuwd.
b. Mistwaarschuwingen (data = mistlampstand + GPS + snelheid). Geeft lokale informatie die door algemene weerberichten niet geduid kunnen worden.
c. Eventueel signalering van ongevallen en informeren van weggebruikers stroomopwaarts ((data= snelheid + airbags)

2) Incidentmanagement, bijvoorbeeld:

Uitwijkgedrag (data = stuurwieluitslag + GPS + snelheid + remstand + wielspin). Dit geeft aan dat er en ongeval plaatsvindt of rommel op de weg ligt die leiden tot extreem weggedrag. Hiermee kunnen o.a. responstijden van weginspecteurs worden verbeterd.

3) Verkeersveiligheid, bijvoorbeeld:

Gevaarlijke verkeerssituaties (data = stuurwieluitslag + GPS + snelheid + remstand). Door deze gegevens op grote schaal te analyseren kan herleid worden waar veel bijna-ongelukken plaatsvinden die nooit in een incidentmanagementproces terecht komen. Hiermee kunnen potentieel gevaarlijke kruispunten of wegvakken veiliger worden gemaakt.

4) Gladheidsbestrijding, bijvoorbeeld:

Gladheidsinformatie (data = temperatuur + ruitenwisserstand + GPS + wielspin).
Geeft informatie met hogere dichtheid en lokaal weer als input voor gladheidsregime en verkeersinformatie. Heeft ook potentie om op termijn het proces gladheidbestrijding te optimaliseren door verder te automatiseren.

5) Assetmanagement en wegkwaliteit, bijvoorbeeld:

a. Noodreparaties (data = stuurwieluitslag + GPS + snelheid + remstand + wielspin+ schokdempers). Consistent uitwijkgedrag of wielspin op de weg kan duiden op gaten in de weg waar gevaarlijke situaties uit kunnen ontstaan. Hiermee kunnen sneller reparaties worden ingezet.
b. Asfaltkwaliteit (data = GPS + snelheid + wielspin). Door subtiele verschillen te meten in de combinaties tussen wielspin en snelheid zou de asfaltkwaliteit op stroefheid kunnen worden beoordeeld. Hiermee kan 24/7 areaalinformatie beschikbaar komen als basis voor het bijstellen van (meerjarig) onderhoud.
c. Onderhoud wegmeubilair, berm(beveiliging) en markeringen (data = GPS + analyse camerabeelden). Voertuigen met ingebouwde camera’s kunnen in potentie schade aan wegmeubilair of slecht zichtbare markeringen of bebording detecteren. Hiermee kunnen wegbeheerders maatregelen treffen om dergelijke situaties gericht te inspecteren en sneller te herstellen.
 

Lopende initiatieven

Er lopen nu drie initiatieven waarmee voertuigdata beschikbaar kan komen:

  • Data Task Force: Europees afstemmingstraject om voertuigdata vanuit voertuigfabrikanten te delen.
  • Talking Cars: nationaal afstemmingstraject om voertuigdata vanuit Nederlandse importeurs, leasemaatschappijen of aftermarket partijen te delen.
  • Innovatietrajecten met afzonderlijke dataleveranciers

Doelstelling is om de komende 1 à 2 jaar de mogelijkheden voor de ontsluiting van voertuigdata uit te proberen en de implementaties bij wegbeheerders te testen.
 

Product(en)

De bovenstaande kansen hebben in potentie grote impact op de werkprocessen van wegbeheerders, zowel in de operationele diensten (buiten en in verkeerscentrales) als bij collega’s die zich bezighouden met assetmanagement, gladheidbestrijding en verkeersveiligheid.

Vragen die we willen beantwoorden zijn: Hoe kunnen we dit goed laten landen in de verschillende organisaties? Welke processen moeten aangepast worden of opnieuw worden ontworpen om de impact te vergroten? Wat zijn de uiteindelijke kosten en baten voor wegbeheerders van data uit voertuigen in relatie tot het beoogd gebruik? Hoe borgen we privacy en security? Voor de beantwoording van deze vragen wordt samengewerkt met wegbeheerders die met deze innovaties in de eigen organisaties aan de slag willen, en die graag met - en van - collega’s en spelers in het werkveld willen leren en verbeteren.