click here for the english version of this website u bekijkt nu de nederlandse versie van deze website klik hier om het originele lettertype te kiezen klik hier om een groter lettertype te kiezen klik hier om het grootste lettertype te kiezen

Praktijkproef voertuigdata


Learning by doing

Meer data halen uit voertuigen en slim benutten om de verkeersveiligheid en doorstroming verder te verbeteren. Dat is de insteek van het project Praktijkproef voertuigdata van Rijkswaterstaat, NDW en een aantal andere partijen. Het project maakt deel uit van het bredere programma Smart Mobility.

Voor het verkeersmanagement en het beheer van de infrastructuur verzamelt Rijkswaterstaat gegevens. Rijkswaterstaat meet en weet al veel dankzij eigen systemen in en langs de weg. Maar er valt nog veel meer informatie in te winnen. Wat zou het mooi zijn als ook gegevens uit voertuigen benut kunnen worden. Er rijden immers zo’n 7 miljoen auto’s rond, boordevol informatie. Bijvoorbeeld over:

  • de weersomstandigheden: mist, regen, gladheid
  • de staat van de infrastructuur: gaten in de weg, stroefheid van de verharding

Die informatie kan gebruikt worden om de verkeersveiligheid en de doorstroming op de weg verder te verbeteren.

Wat houdt het project in?
Auto’s meten op heel lokaal niveau wat de weersomstandigheden zijn. Indicatoren daarvoor zijn bijvoorbeeld het aanzetten van een mistlamp of ruitenwissers die langdurig in de hoogste stand staan. Het project start klein, met 20 auto’s uit het wagenpark van Rijkswaterstaat en de provincies Groningen, Noord-Holland en Overijssel. De praktijkproef voertuigdata kijkt in eerste instantie alleen wat er mogelijk is met die data over de ‘use cases’ mist, regen en gladheid. Later in 2017 staat als vervolg een grotere pilot gepland, met meer auto’s en meer use cases. Gedacht wordt aan nuttige gegevens voor het assetmanagement: gaten in de weg en stroefheid van de verharding.

Wat is er tot nu toe gebeurd?
In januari 2017 is het contract met de aannemer afgesloten, in februari zijn de kastjes – CAN-bus-lezers – geïnstalleerd die de gegevens uit de auto uitlezen en verzenden. Sinds 10 maart stromen de gegevens binnen. De data gaan van de 20 deelnemende auto’s naar de aannemer en vandaar gefilterd naar de NDW. Belangrijk om te weten: de kastjes kunnen alleen gegevens lezen en werken niet in omgekeerde richting: ze kunnen dus geen ‘opdrachten’ aan de auto geven.

Een viewer maakt de binnengekomen data inzichtelijk

Wat is er op dit moment te zeggen over de proef?
‘Je ziet dat het inwinnen van data uit voertuigen nog niet zo eenvoudig is’, zegt Laurens Schrijnen, kwartiermaker van de praktijkproef. ‘We liepen bijvoorbeeld aan tegen de latency, een vertraging in de dataoverdracht. Nu duurt dat soms een paar minuten. De kosten voor datacommunicatie spelen hierin een rol. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar je moet er wel rekening mee houden.’

‘Een ander belangrijk aandachtspunt is de privacy. Daar moet je bovenop zitten om het goed te regelen. We willen voorkomen dat gegevens herleidbaar zijn naar individuele weggebruikers. Ons gaat het uiteindelijk alleen om de tijd, de locatie en de status van het voertuig. Wie er rijdt, doet voor ons niet ter zake. We moeten zorgvuldig met die gegevens omgaan. Daarom laten we ons adviseren door hoog aangeschreven experts van de Radboud Universiteit, de Universiteit van Amsterdam en TNO. Onder hun leiding hielden we onlangs een workshop ‘Privacy by Design’. We willen leren en we willen het goed doen.’

Wat kunnen we de komende tijd verwachten?
Voorlopig rijden de 20 eerste auto’s rond met ‘datalezer’. Dat moet inzichten opleveren op basis waarvan nieuwe stappen gezet kunnen worden. Er wordt ook gekeken naar de mogelijkheden die verschillende viewers bieden om de data te bekijken.

Later in 2017 staat een grotere pilot gepland, met meer auto’s en meer use cases. Hiervoor kunnen geïnteresseerde partijen zich melden, onder meer provincies, gemeenten en bedrijven. ‘Er heeft zich bijvoorbeeld al een ICT-bedrijf gemeld, dat met 2.300 auto’s wil meedoen’, zegt Schrijnen. ‘En het KNMI is natuurlijk erg geïnteresseerd in de mogelijkheden om heel lokaal de weersomstandigheden te kennen.’

Het uiteindelijke doel is grootschalige uitrol. Schrijnen schetst de stip op de horizon: ‘Voor een landelijk dekkend beeld moeten uiteindelijk naar verwachting circa 1 miljoen auto’s meedoen.’ Voor NDW is dan de belangrijke taak weggelegd om de verzamelde data op een verantwoorde manier te ontsluiten als open data. NDW en/of andere partijen kunnen vervolgens algoritmes ontwikkelen om verkeerscentrales en individuele weggebruikers te helpen.

Programma Smart Mobility
De praktijkproef voertuigdata valt onder het Programma Smart Mobility van Rijkswaterstaat. Kern hiervan is het slim inzetten van ICT-oplossingen voor een veilig, leefbaar en bereikbaar Nederland.